Rankingi Polonia Bytom – od potęgi do odbudowy

Bytomski klub, który w latach 60. rozgrzewał europejskie boiska do czerwoności, dziś walczy o powrót do ekstraklasy. Polonia Bytom – dwukrotny mistrz Polski, zdobywca Pucharu Rappana i Pucharu Ameryki – przeszła drogę od międzynarodowej potęgi do IV ligi, by teraz powoli odbudowywać utraconą pozycję. Historia tego klubu to lekcja pokory, ale też dowód na to, że determinacja potrafi odwrócić nawet najbardziej beznadiejną sytuację.

Złota era – lata 50. i 60. w rankingach polskiej piłki

Największe sukcesy Polonia Bytom odnosiła w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku, zostawała wtedy dwukrotnie mistrzem Polski i czterokrotnie wicemistrzem. To właśnie wtedy ranking Polonii Bytom plasował klub wśród absolutnej czołówki nie tylko krajowej, ale i europejskiej piłki.

Pierwszy sukces nadszedł w 1952 roku, gdy Polonia – od 1950 roku pod nazwą Ogniwo – zajęła pierwsze miejsce w swojej grupie przegrywając tylko jeden mecz z Wisłą w Krakowie. W finale mistrzostw bytomianie spotkali się z Ruchem Chorzów, ale Ruch nie dał Polonii szans rozbijając ją 7:0 u siebie i w drugim meczu, w Bytomiu, uzyskując wynik 0:0. To była bolesna lekcja, która zmotywowała zespół do dalszej pracy.

Sezon 1954 okazał się bardzo udany dla klubu – mimo odpadnięcia w rozgrywkach pucharowych w 1/8 finału z Wisłą Kraków, drużyna bytomska w I lidze po bardzo udanej rundzie wiosennej i słabszej jesiennej zajęła pierwsze miejsce, a sprawa tytułu mistrza Polski rozwiązała się w tym sezonie dopiero w ostatnim meczu. Królem strzelców wraz z Ernestem Pohlem z warszawskiej Legii został Henryk Kempny strzelając 12 bramek.

W czwartek 21 czerwca 1962 roku na Stadion Śląski przybyło 80 tysięcy widzów, aby oglądać pierwszą odsłonę wielkiego widowiska – Górnik Zabrze przegrał z Polonią Bytom 1:4, bramki dla Polonii zdobyli Liberda (32 i 80 minuta) oraz Pogrzeba (42 i 55 minuta)

Drugi tytuł mistrzowski przyszedł w 1962 roku. Polonia zajęła pierwsze miejsce w grupie II, a Górnik w grupie I – bytomianie najpierw wygrali wysoko 4:1, w rewanżowym meczu ulegając jednak 1:2, ale mimo porażki klub został po raz drugi w historii mistrzem Polski, a Jan Liberda został ponownie królem strzelców ekstraklasy dzięki strzeleniu szesnastu bramek.

Seria wicemistrzostw – stabilność w czołówce

W rankingu Polonii Bytom z lat 50. i 60. dominowały miejsca medalowe. Wicemistrzostwo Polski klub zdobywał czterokrotnie: w latach 1952, 1958, 1959 i 1961. Ta regularność pokazywała, że nie był to przypadkowy wyskok formy, ale efekt solidnej pracy szkoleniowej i przemyślanej polityki transferowej.

W 1958 roku klub został wicemistrzem Polski, a wyprzedził go Łódzki KS – wyczyn ten został powtórzony już w następnym sezonie, lecz tym razem lepszy okazał się Górnik Zabrze, gdy Jan Liberda strzelił dla Polonii 21 bramek i został królem strzelców I ligi. Analogiczna sytuacja miała miejsce w sezonie 1961.

Do tego dochodziły brązowe medale Mistrzostw Polski w latach 1966 i 1969, co potwierdzało stabilną pozycję w czołówce rozgrywek. Przez niemal dwie dekady Polonia należała do elity polskiej piłki, a pozycja Polonii Bytom w rankingu była niezagrożona.

Europejskie triumfy – Puchar Rappana i Puchar Ameryki

Sezon 1964/1965 to okres największych sukcesów międzynarodowych z udziałem Polonii. To wtedy bytomianie zapisali się w historii polskiego futbolu na trwałe, osiągając wyniki, które do dziś budzą respekt.

Drużyna uczestniczyła w rozgrywkach Pucharu Intertoto, w których w fazie grupowej wygrała u siebie po 6:0 z FC Schalke 04 i Degerfors IF, a z RC Lens 4:0. Zwycięstwo 6:0 nad Schalke 04 na własnym stadionie to był moment, gdy Polonia w rankingach europejskich plasowała się wyżej niż kiedykolwiek.

Klub dotarł do finału eliminując po drodze jeszcze SC Karl-Marx-Stadt i FC Liège – pierwsza część finału miała miejsce 9 czerwca w Lipsku, a Polonia przegrała 0:3, co postawiło ją w trudnej sytuacji przed rewanżem, ale 16 czerwca na stadionie w Bytomiu piłkarze dali popis umiejętności i zwyciężyli 5:1, co zapewniło im pierwsze miejsce w całych rozgrywkach.

Rozgrywki	Rok	Osiągnięcie	Kluczowe mecze
Puchar Rappana (Intertoto)	1965	Zwycięstwo	Schalke 04 6:0, SC Lipsk 5:1 (rewanż)
Puchar Rappana	1964	Finał	–
Puchar Ameryki	1965	Zwycięstwo	Dukla Praga 2:0, 1:1
Puchar Europy	1962/63	I runda	Panathinaikos 2:1, 4:1; Galatasaray 1:4, 1:0

Po sukcesie w Pucharze Rappana Polonia została zaproszona do udziału w International Soccer League – lidze, w której brały udział drużyny europejskie zasilane amerykańskimi, a po wygraniu swojej grupy, w której klub wyprzedził Ferencváros i West Bromwich, bytomianie triumfowali w finale. W finale rywalem była bardzo mocna Dukla Praga – w pierwszym spotkaniu było 2:0 dla naszego zespołu, a w rewanżu 1:1.

Pierwszy polski klub w Lidze Mistrzów

Drużyna jako pierwsza w Polsce zakwalifikowała się do pierwszej rundy Ligi Mistrzów UEFA. Mistrzostwo Polski w 1962 roku pozwoliło na start w sezonie 1962/1963 w Pucharze Europy – drużyna jako pierwsza w Polsce dostała się wtedy do pierwszej rundy po pokonaniu w kwalifikacjach Panathinaikosu Ateny 2:1 i 4:1, jednak uległa później Galatasaray SK w dwumeczu przegrywając najpierw 1:4 i zwyciężając w drugim spotkaniu 1:0.

Ludzie sukcesu – legendy bytomskiego klubu

Sukces każdego klubu to ludzie. W przypadku bytomian kluczowe były dwie postacie: Jan Liberda i Edward Szymkowiak.

Jan Liberda był królem strzelców w 1959 roku (21 bramek) i 1962 roku (16 bramek), a Edward Szymkowiak zdobył Złote Buty w latach 1957, 1958, 1965 i 1966. Liberda strzelił najwięcej bramek w I lidze w barwach klubu, występując w latach 1949-1969.

Do grona wybitnych zawodników należał także Henryk Kempny, który został królem strzelców w 1954 roku z 13 bramkami. Zygmunt Anczok otrzymał tytuł Piłkarza roku w 1966, a Edward Szymkowiak rozegrał 53 mecze w reprezentacji Polski, Zygmunt Anczok 52, a Jan Liberda 35.

Z szeregów Polonii wywodzi się 26 reprezentantów Polski, w tym pięciu olimpijczyków

Początek upadku – lata 70. i kryzys finansowy

Klub, który już od kilku lat przechodził poważny kryzys osiągnął w 1973 roku swój ostatni sukces, a w kolejnych latach Polonia balansowała na granicy spadku. Polonia dotarła do finału Pucharu Polski trzykrotnie: w latach 1964, 1973 i 1977, jednak nigdy nie zdobyła tego trofeum.

W 1978 roku cztery kluby uzyskały 27 punktów w rozgrywkach i o spadku zadecydowała dodatkowa tabela uwzględniająca wyniki meczów między nimi, a w sezonie 1978/1979 Polonia uratowała swój byt w ekstraklasie w ostatnim meczu wygrywając 2:0 z ŁKS i wyprzedzając Pogoń Szczecin.

Nieoczekiwanie w 1976 roku Polonia spadła do II ligi, powracając do ekstraklasy rok później w 1977 roku, jednak w 1980 roku Polonia spada do II ligi, kończąc tym samym swój okres sukcesów, a rozpoczynając tułaczkę klubu po niższych klasach rozgrywkowych.

Tułaczka po niższych ligach – ranking Polonii Bytom w kryzysie

Po raz ostatni Polonia Bytom awansowała do ekstraklasy w 1986 roku, lecz w tym samym sezonie ponownie spadła do II ligi – klub powoli rozpadał się, większość piłkarzy opuszczała klub, a dobrze zapowiadający się wychowankowie masowo przechodzili do innych zespołów.

Szkółka piłkarska Polonii Bytom popadła w ruinę i traciła swoją wartość na rzecz zabrzańskich klubów, a klub popadał w długi z powodu braku sponsorów i zamykania kopalń i hut, które dotychczas utrzymywały budżet klubu. To był fundamentalny problem – całe Zagłębie Dąbrowskie przechodziło transformację gospodarczą, a kluby sportowe były jednymi z pierwszych ofiar zmian ustrojowych.

Ranking Polonii Bytom w tym okresie to smutna historia degradacji. Z pozycji klubu walczącego o mistrzostwo Polski bytomianie znaleźli się w trzeciej, a potem nawet czwartej lidze. Dla kibiców, którzy pamiętali triumfy w Pucharze Rappana, to była traumatyczna zmiana.

Powrót do ekstraklasy w 2007 roku – krótkotrwała nadzieja

Polonia nieoczekiwanie, skazywana na spadek, grała najładniejszą piłkę w II lidze i zajęła 3 miejsce – w wyniku korupcji w PZPN-ie cztery I-ligowe drużyny spadły o kilka klas rozgrywkowych niżej, a Polonia Bytom po 20 latach tułaczki w II lidze i epizodem w III triumfalnie powróciła do ekstraklasy.

Klub skazywany był mimo wszystko na porażkę – budżet zaledwie 1 miliona złotych był najniższy w Ekstraklasie, ale również w II lidze, a w wyniku braku licencji (stadion) klub rundę jesienną musiał rozgrywać na obiektach Ruchu Chorzów oraz Stadionie Śląskim. Polonia Bytom ostatecznie podczas rundy jesiennej zgromadziła zaledwie 14 punktów zajmując 14 miejsce.

„Mistrzowski tytuł jest rezultatem bardzo dobrej pracy i wyjątkowego hartu ducha całej drużyny. Warunki, w jakich pracuje bytomski klub, są powszechnie znane jako bardzo ciężkie. Trzy lata tułaczki po obcych boiskach, brak możliwości normalnego treningu, minimalne wpływy kasowe – wszędzie tylko nie w Bytomiu. Tu trudności i przeszkody scementowały zespół z działaczami w jedną rodzinę” – tak pisano o mistrzostwie w 1962 roku

Aktualna sytuacja – odbudowa pozycji w rankingu

Dziś, po dekadach wzlotów i upadków, Polonia zajmuje 6. miejsce w I lidze z 34 punktami po 21 meczach (10 zwycięstw, 4 remisy, 7 porażek). To znacząca poprawa w porównaniu do lat spędzonych w niższych ligach.

Według nowszych danych z marca 2025 roku, Polonia Bytom zajmuje wysokie 3. miejsce w tabeli z dorobkiem 44 punktów po 20 rozegranych meczach – zespół ten wygrał 14 spotkań, 2 zremisował i doznał 4 porażek, a bilans bramek Polonii Bytom to 40 zdobytych i 17 straconych goli. To pokazuje, że klub konsekwentnie walczy o awans do ekstraklasy.

Sezon	Liga	Miejsce	Uwagi
1954	I liga	1.	Mistrzostwo Polski
1962	I liga	1.	Mistrzostwo Polski
1980	I liga	Spadek	Początek kryzysu
2007	Ekstraklasa	Awans	Powrót po 20 latach
2024/25	II liga	3.	Walka o awans

Forma zespołu w sezonie 2024/25

Ostatni ligowy mecz, rozegrany 28 lutego 2025 roku, zakończył się zwycięstwem Polonii nad Podbeskidziem Bielsko-Biała 1:0, a wcześniej, 22 lutego, Polonia pokonała w sparingu Legię II Warszawa aż 6:3, a 15 lutego wygrała z GKS-em Bełchatów 3:0.

W bezpośrednich starciach z Rekordem Bielsko-Biała bytomianie pokazali swoją siłę. Ostatni raz zespoły te zmierzyły się 11 sierpnia 2024 roku – Polonia pokonała wtedy Rekord wysoko, 5:1. To potwierdza, że pozycja Polonii Bytom w rankingu II ligi jest uzasadniona wynikami sportowymi.

Co dalej? Perspektywy awansu i rozwoju

Rankingi Polonii Bytom w ostatnich sezonach pokazują konsekwentny wzrost. Klub odbudował struktury szkoleniowe, stabilizuje finanse i systematycznie pnie się w górę. Awans do I ligi to pierwszy krok, ale celem jest powrót do ekstraklasy.

Polonia ma za sobą cztery mistrzostwa II ligi: w latach 1950, 1956, 1977 i 1986, co pokazuje, że klub potrafi wygrywać na tym poziomie rozgrywkowym. Teraz jednak chodzi o coś więcej – o trwały powrót do elity.

Ranking Polonii Bytom to fascynująca opowieść o tym, jak wielkie sukcesy nie chronią przed upadkiem, ale też jak determinacja potrafi odbudować to, co wydawało się stracone. Od triumfów w Europie, przez degradację do IV ligi, aż po obecną walkę o awans – bytomianie przeszli pełen cykl futbolowego życia.

Dawny potentat dziś jest klubem z bogatą historią, ale skromnymi możliwościami. Jednak każdy kolejny sezon przybliża bytomian do odzyskania pozycji, którą zajmowali w złotej erze polskiej piłki. A historia pokazuje, że Polonia potrafi się podnosić – i to właśnie czyni ten klub wyjątkowym na piłkarskiej mapie Polski.