Reprezentacja Izraela w piłce nożnej to drużyna o naprawdę wyjątkowej historii – jedyna kadra narodowa na świecie, która przez lata grała w trzech różnych konfederacjach piłkarskich. W 1970 roku Izraelczycy wystąpili na mistrzostwach świata w Meksyku, a wcześniej zdobyli Puchar Azji w 1964 roku jako gospodarze turnieju – to jedyne wielkie trofeum w historii tej reprezentacji. Od przejścia do UEFA w 1994 roku droga na wielkie turnieje okazała się znacznie trudniejsza, choć kadra wielokrotnie była o włos od sukcesu. Historia pełna legend jak Mordechai Spiegler czy Yossi Benayoun, dramatycznych porażek w eliminacjach i niezwykłych zwrotów akcji – to wszystko składa się na fascynujący obraz izraelskiej piłki.
Reprezentacja Izraela w piłce nożnej – aktualny skład kadry
Skład reprezentacji Izraela na obecny sezon łączy zawodników występujących w europejskich ligach z piłkarzami grającymi w izraelskiej Ligat ha’Al. Pełne zestawienie aktualnych powołań, wraz z numerami i pozycjami poszczególnych zawodników, znajdziesz w tabeli poniżej.
Bramkarze
Obrońcy
Pomocnicy
Napastnicy
Wędrówka przez konfederacje – unikalna historia
Reprezentacja Izraela w piłce nożnej od 1929 roku jest członkiem FIFA, do 1974 roku należała do AFC, później do OFC, a w 1994 roku została przyjęta do UEFA. Ta niezwykła podróż przez różne konfederacje nie wynikała z kaprysu czy sportowych ambicji, ale z przyczyn politycznych.
W 1974 roku Izrael został wykluczony ze struktur Azjatyckiej Federacji Piłkarskiej – propozycję Kuwejtu w tej sprawie poparło 17 państw, a 13 było przeciwnych, ponieważ kraje arabskie nie chciały grać z Izraelem. Przez kolejne dwie dekady izraelska kadra funkcjonowała bez formalnej przynależności do jakiegokolwiek regionalnego bloku, co znacznie utrudniało udział w kwalifikacjach do wielkich turniejów.
Izrael to jedyna kadra narodowa, która grała w trzech różnych konfederacjach piłkarskich
Przejście do UEFA w połowie lat 90. otworzyło nowy rozdział. Mimo że konkurencja w UEFA jest znacznie trudniejsza niż w poprzednich konfederacjach, regularne starcia z europejską czołówką pozwalają izraelskim piłkarzom podnosić swój poziom. Z drugiej strony, awans na wielkie turnieje stał się praktycznie nieosiągalny – europejskie eliminacje to zupełnie inna liga niż azjatycka czy oceaniczna rywalizacja.
Złota era – Mundial 1970 i Puchar Azji
Lata 60. i początek 70. to złota era izraelskiej piłki. Reprezentacja Izraela regularnie rywalizowała z najlepszymi drużynami Azji, a od 1956 do 1968 roku czterokrotnie stawała na podium w Pucharze Azji. Szczytowym osiągnięciem było zdobycie głównego trofeum w 1964 roku, kiedy Izrael był gospodarzem turnieju. Ponadto dwa razy przegrywała w finale z Koreą Południową, co pokazuje dominację tej drużyny w azjatyckiej piłce tamtych lat.
Jedyny mundial w historii
Największym sukcesem pozostaje jednak awans na mistrzostwa świata w Meksyku w 1970 roku. Jedyna azjatycka reprezentacja na meksykańskiej imprezie zanotowała porażkę z Urugwajem, ówczesnym zdobywcą Copa America oraz zremisowali ze Szwedami i mistrzami Europy Włochami. Te dwa remisy pokazały, że Izrael potrafił konkurować z najlepszymi, choć awans z grupy pozostał poza zasięgiem.
Był to pierwszy i jedyny do tej pory start reprezentantów Izraela w mistrzostwach świata. Mundial w Meksyku otworzył jednak nowe możliwości – po tym turnieju europejskie kluby zaczęły interesować się izraelskimi piłkarzami, co dało początek eksportowi zawodników za granicę.
Sukcesy olimpijskie
W 1968 roku piłkarze Izraela po raz pierwszy zagrali na Igrzyskach Olimpijskich, a w 1976 roku kolejny raz udało się im awansować do Igrzysk Olimpijskich. W 1976 roku wszystkie trzy mecze w grupie zakończyły się remisem, po wyjściu z grupy ulegli Brazylii 1-4. Choć nie były to medale, sama obecność na igrzyskach potwierdzała rosnącą pozycję izraelskiej piłki na arenie międzynarodowej.
Legendy izraelskiej piłki – najwięksi zawodnicy
Historia reprezentacji Izraela to przede wszystkim opowieść o wybitnych zawodnikach, którzy zapisali się złotymi zgłoskami w historii tego kraju.
| Zawodnik | Pozycja | Osiągnięcia |
|---|---|---|
| Mordechai Spiegler | Napastnik | 33 gole w reprezentacji, uczestnik MŚ 1970 |
| Eran Zahavi | Napastnik | 35 goli – obecny rekord strzelecki |
| Yossi Benayoun | Pomocnik | 102 mecze (rekord występów), 24 gole |
| Avi Cohen | Obrońca | Jedyny Izraelczyk z Ligą Mistrzów (Liverpool) |
| Eyal Berkovic | Pomocnik | 78 meczów, gra w Premier League |
Mordechai Spiegler – ikona reprezentacji
Mordechai Spiegler, który scored 33 international goals in 83 matches between 1963 and 1977, przez długie lata był najlepszym strzelcem w historii kadry. Jego przydomek „złota głowa” związany był z niezwykłą skutecznością w grze głową. Pięćdziesięciu członków Izraelskiej Galerii Sławy wybrało Mordechaia Spieglera, Eyala Berkovica, Haima Revivo, Eli Ohanę i Uri Malmiliana jako pięciu najlepszych izraelskich piłkarzy w historii.
Eran Zahavi – współczesny król strzelców
Eran Zahavi jest byłym kapitanem reprezentacji i obecnym liderem klasyfikacji strzelców wszech czasów z 35 golami. Zahavi został dwukrotnie uznany za Izraelskiego Piłkarza Roku (2013 i 2014) i przez trzy kolejne sezony był królem strzelców Izraelskiej Premier League, w 2013–14 (29 goli), 2014–15 (27 goli) i 2015–16 (35 goli, rekord wszech czasów ligi).
W 2016 roku pobił sześćdziesięcioletni rekord izraelskiej ligi w liczbie goli w sezonie. Jego kariera prowadziła przez Maccabi Tel Awiw, chińską Super League (gdzie był MVP w 2017 roku) i holenderski PSV Eindhoven. To zawodnik, który udowodnił, że izraelscy piłkarze mogą konkurować na najwyższym światowym poziomie.
Yossi Benayoun – rekordzista występów
Yossi Benayoun, pomocnik, holds the record for the most national team appearances, having played for Israel 99 times between 1998 and 2017 (inne źródła podają 102 mecze). Występował w największych europejskich klubach – West Ham United, Liverpool, Chelsea, Arsenal i Queens Park Rangers. Jest jedynym izraelskim zawodnikiem, który miał znaczący czas gry w czołowych europejskich zespołach.
Avi Cohen – triumfator Ligi Mistrzów
Obrońca Avi Cohen występował w Liverpoolu i zdobył z tym klubem Mistrzostwo Anglii i Puchar Ligi Mistrzów. Jest do tej pory jedynym izraelskim piłkarzem z tytułem najwyższych europejskich rozgrywek. To osiągnięcie, którego dotąd nie udało się powtórzyć żadnemu innemu zawodnikowi z Izraela.
Blisko, ale jednak za daleko – walka o wielkie turnieje
Od przejścia do UEFA w 1994 roku reprezentacja Izraela ani razu nie zakwalifikowała się na mistrzostwa świata czy Europy. Od przejścia do UEFA w 1994 roku reprezentacja Izraela wielokrotnie była o włos od awansu na wielkie turnieje, przegrywając kwalifikacje przez pojedyncze bramki czy różnicę goli.
Eliminacje do Mistrzostw Świata 1990 roku rozpoczęli w grupie Oceanii, w fazie grupowej wyeliminowali Nową Zelandię i Australię. W fazie play-off odpadli z reprezentacją Kolumbii, po jedynej straconej bramce w wyjazdowym spotkaniu. To właśnie takie momenty – bramka w ostatniej minucie, minimalna różnica w tabeli – definiują historię izraelskich eliminacji.
W eliminacjach do Mistrzostw Świata 1994 wygrali jeden mecz w wyjazdowym spotkaniu z Francją. W dużej mierze z tego względu Francuzi nie zakwalifikowali się do Mistrzostw Świata
Udanymi eliminacjami były kwalifikacje do Mistrzostw Europy 2000 roku, pamiętnym meczem wtedy było spotkanie z Austrią zwyciężone aż 5-0, co pozwoliło osiągnąć baraże. Niestety, i tym razem zabrakło ostatniego kroku do awansu.
Wyzwania współczesnej reprezentacji
Współczesna reprezentacja Izraela mierzy się z unikalnymi wyzwaniami, których nie doświadcza praktycznie żadna inna kadra narodowa. Ze względu na sytuację polityczną, domowe mecze w ostatnich cyklach rozgrywkowych (2023–2024) nierzadko odbywały się na neutralnych terenach, głównie na stadionach na Węgrzech. To dodatkowe utrudnienie dla kadry, która nie może korzystać z atmosfery własnego boiska i wsparcia kibiców w kluczowych meczach eliminacyjnych.
Granie „w domu” na stadionach w Budapeszcie czy innych europejskich miastach pozbawia zespół naturalnej przewagi, jaką jest wsparcie własnych kibiców. To sytuacja bez precedensu w europejskiej piłce – żadna inna reprezentacja nie musi na stałe rozgrywać swoich domowych meczów poza granicami kraju.
Inne znane postacie izraelskiej piłki
Poza najjaśniejszymi gwiazdami, historia reprezentacji Izraela obfituje w wielu innych wybitnych zawodników, którzy zostawili swój ślad w europejskiej piłce.
Najbardziej rozpoznawalny izraelski piłkarz lat 80 i 90 Ronny Rosenthal występował w Liverpoolu oraz w wielu innych europejskich klubach. Kolejnym znanym przypadkiem był utalentowany ofensywny pomocnik Eli Ohana, odnosił sukcesy w KV Mechelen, a później reprezentował barwy portugalskiego klubu S.C Braga.
Giora Spiegel spisał się najlepiej w Europie, w 1973 dołączył do Strasbourga a później grał w Olimpique Lyon. W lidze francuskiej rozegrał ponad sto meczów. Szemu’el Rosenthal przeszedł do Borussii Monchengladbach, występując w pierwszej Bundeslidze zaliczając dwanaście spotkań.
Eyal Berkovic rozegrał 78 meczów dla Izraela i jest uważany za jednego z największych zawodników w historii tego kraju. Graeme Souness opisywał go jako „tremendous passer” i najlepszego w ostatniej tercji boiska spośród wszystkich, z którymi pracował.
Izraelska liga i rozwój talentów
Podstawą dla reprezentacji jest krajowa liga – Ligat ha’Al, która od lat dostarcza zawodników do kadry narodowej. Najsilniejszym klubem w historii izraelskiej piłki jest Maccabi Tel Awiw, który zdominował krajowe rozgrywki.
Izraelska Premier League powstała w 1999 roku, zastępując Ligę Leumit jako najwyższą klasę rozgrywkową. Choć poziom ligi nie dorównuje europejskim potęgom, regularnie wypuszcza ona utalentowanych zawodników do klubów w Europie Zachodniej, co przekłada się na jakość reprezentacji.
Statystyki i rekordy kadry
Liczby często mówią więcej niż słowa – oto najważniejsze statystyki reprezentacji Izraela w piłce nożnej:
- Najlepszy strzelec wszech czasów: Eran Zahavi – 35 goli
- Najwięcej występów: Yossi Benayoun – 102 mecze
- Udział w mistrzostwach świata: 1 raz (Meksyk 1970)
- Udział w Igrzyskach Olimpijskich: 2 razy (1968, 1976)
- Największe trofeum: Puchar Azji 1964
- Finały Pucharu Azji: 3 razy (1956, 1960, 1964 – zwycięstwo)
Sukces w Pucharze Azji 1964 pozostaje jedynym wielkim trofeum w historii reprezentacji
Przyszłość izraelskiej piłki
Reprezentacja Izraela stoi przed trudnym wyzwaniem – z jednej strony ma dostęp do regularnej rywalizacji z europejską czołówką, z drugiej walczy z problemami logistycznymi i brakiem możliwości grania przed własną publicznością. Kadra łączy zawodników z krajowej ligi z piłkarzami występującymi w europejskich klubach, co daje nadzieję na przyszłe sukcesy.
Droga do wielkiego turnieju wydaje się długa, ale historia izraelskiej piłki pokazuje, że ta reprezentacja potrafi zaskoczyć. Remisy z Włochami i Szwecją na mundialu 1970, zwycięstwo 5-0 nad Austrią w eliminacjach do Euro 2000, czy sensacyjne wyniki przeciwko Francji – to wszystko dowodzi, że w dobrym dniu Izrael potrafi konkurować z najlepszymi.
Czy uda się powtórzyć sukces z 1970 roku i ponownie zagrać na mistrzostwach świata? Czas pokaże. Jedno jest pewne – reprezentacja Izraela w piłce nożnej ma za sobą fascynującą historię i wciąż walczy o miejsce wśród europejskiej elity. Kibice czekają na przełom, a zawodnicy dają z siebie wszystko, by ten moment w końcu nadszedł.