Polonia Warszawa to najstarszy nieprzerwanie działający klub piłkarski w stolicy, którego historia sięga 1911 roku. Przez ponad sto lat Czarne Koszule przeżywały momenty wielkiej chwały i bolesne upadki. Klub zdobył dwa mistrzostwa Polski – w 1946 i 2000 roku, a także Puchar Polski, Puchar Ligi i Superpuchar Polski. Dziś Polonia walczy o powrót do ekstraklasy, budując zespół na fundamentach bogatej tradycji i wiernych kibiców.
Polonia Warszawa: rozgrywki w bieżącym sezonie
Polonia obecnie występuje w I lidze po awansie z II ligi w sezonie 2022/23. Klub systematycznie odbudowuje pozycję po dramatycznym spadku do IV ligi kilka lat temu. Jeśli szukasz aktualnego zestawienia wszystkich meczów Polonii z tego sezonu, kompletna lista rozgrywek znajduje się poniżej.
Początki i lata międzywojenne
W 1911 roku w Warszawie doszło do połączenia dwóch zespołów funkcjonujących w ramach Warszawskiego Koła Sportowego – Stelli i Merkurego, co dało początek Polonii, która swój pierwszy mecz rozegrała w listopadzie tego samego roku, przegrywając z Koroną Warszawa 3:4. Zawodnicy początkowo grali w strojach w biało-czarne pasy, a dopiero wiosną 1913 roku założyli czarne koszulki, od czego od lat 20. zaczęto nazywać ich Czarnymi Koszulami.
Pierwszym dużym osiągnięciem zespołu było zdobycie drugiego miejsca w lidze polskiej w 1921 roku, następnie trzecie miejsce w 1923 oraz ponownie drugie w roku 1926. W tym okresie w drużynie wyróżniali się bracia Jan i Stefan Loth, którzy reprezentowali Polskę w pierwszych międzynarodowych meczach. W roku 1923 Polonia odniosła prestiżowy sukces, pokonując po raz pierwszy w swej historii zespół zagraniczny – silną węgierską drużynę Vasasok Sport Clubja 2:1.
Turbulencje lat 30.
Lata trzydzieste przyniosły klubowi zmienne koleje losu. Gracz Czarnych Koszul Jerzy Bułanow został wybrany przez Przegląd Sportowy najlepszym polskim piłkarzem, ale to nie uchroniło zespołu przed degradacją. Sezon 1935 stał się jednym z najgorszych w historii klubu – drużyna zanotowała spadek z ligi w bardzo kiepskim stylu, gdyż w całym sezonie zdobyła zaledwie 8 punktów.
W 1934 roku warszawski klub odniósł spektakularny sukces pokonując jako jedyna drużyna w Hajdukach Wielkich przyszłego mistrza kraju, drużynę Ruchu. Związek Polskich Związków Sportowych uznał Polonię za najlepszy polski klub sportowy w 1938 roku. W tym okresie wyróżniał się Władysław Szczepaniak, który w przyszłości stanie się symbolem klubu.
Pierwsze powojenne mistrzostwo
Polonia zdobyła swoje pierwsze mistrzostwo w roku 1946, stając się pierwszym powojennym mistrzem Polski. Wywalczył je między innymi Władysław Szczepaniak, prawdziwa legenda Polonii, w której spędził całą swoją karierę. Szczepaniak przez wiele lat występował w reprezentacji Polski, będąc jednym z filarów linii defensywnej, wziął udział w Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie (1936) oraz mistrzostwach świata (1938), łącznie z orłem na piersi wystąpił 34 razy.
W 1952 roku Polonia zdobyła drugie powojenne trofeum, Puchar Polski, w finałowym meczu pokonując Legię Warszawa na Łazienkowskiej 1:0. Był to ostatni wielki sukces przed długimi latami tułaczki po niższych ligach.
Dekady w cieniu
W 1954 roku drużyna została zdegradowana do III Ligi, przez okres PRL i początków III RP Polonia grała w drugiej i trzeciej klasie rozgrywkowej, od degradacji z ekstraklasy Polonia czekała aż 41 lat na ponowny występ w najwyższej klasie rozgrywkowej. Przyczyną upadku była nie tylko nieudolność działaczy, ale także system resortowych sponsorów – Polonii przypadła kolej, która w przeciwieństwie do górników, wojska i milicji do bogatych nie należała, późniejszą tułaczkę Polonii po niższych ligach spowodowało uczynienie centralnym klubem PKP poznańskiego Lecha.
Jeszcze kilkanaście lat po spadku na Polonię przychodziło nawet po dziesięć tysięcy kibiców, później stopniowo sympatię Warszawy przejmowała Legia, która mogła się pochwalić znacznymi sukcesami
Era Kazimierza Deyny
W barwach Czarnych Koszul Kazimierz Deyna grał w latach 1966-1978, zdobywając 144 gole w 299 meczach. To jedyny zawodnik Polonii Warszawa, który otrzymał tytuł Piłkarza Roku w Polsce aż trzykrotnie – w latach 1971, 1972 i 1974. W reprezentacji Polski rozegrał 97 meczów, zdobywając 41 bramek, a jego występy na mistrzostwach świata 1974 i 1978 przeszły do historii.
Tragiczna śmierć w wypadku samochodowym w 1989 roku w San Diego wstrząsnęła światem piłki nożnej. Do dziś stadion Polonii nosi imię tego wybitnego zawodnika, a jego postać pozostaje symbolem klubu w najtrudniejszych czasach, gdy zespół grał w niższych ligach, ale wciąż miał w szeregach zawodnika klasy światowej.
Sensacyjne mistrzostwo roku 2000
Największe sukcesy Polonia odniosła pod sam koniec XX wieku, wygrywając, choć nie była faworytem, zarówno rundę jesienną, jak i cały sezon 1999/2000, zdobywając tym samym drugie Mistrzostwo Polski w piłce nożnej. Na dwie kolejki przed końcem sezonu podopieczni Dariusza Wdowczyka zagwarantowali sobie mistrzowski tytuł.
20 maja 2000 roku w meczu 28. kolejki Czarne Koszule wygrały 3:0 z Legią Warszawa na stadionie przy ulicy Łazienkowskiej 3, na listę strzelców wpisali się Emmanuel Olisadebe, Tomasz Wieszczycki oraz Maciej Bykowski. Co najbardziej radowało Polonię, mistrzostwo zapewnili sobie gromiąc Legię na Łazienkowskiej 3:0.
Skład mistrzowskiej drużyny
W składzie mistrzowskiej drużyny z 2000 roku znaleźli się: Piotr Rocki – bramkarz, który w sezonie mistrzowskim zachował czyste konto w 14 meczach, Tomasz Sokołowski – kapitan drużyny i lider defensywy, Łukasz Surma – pomocnik o świetnej technice i wizji gry, Marek Koniarek – napastnik, który zdobył 12 bramek w sezonie mistrzowskim. Za sukcesem stał trener Orest Lenczyk, który doprowadził Polonię do mistrzostwa Polski – jego taktyczna wiedza i umiejętność budowania zespołu sprawiły, że Polonia grała najlepszą piłkę w swojej historii, potrafił wydobyć maksimum z zawodników.
| Trofeum | Rok | Szczegóły |
|---|---|---|
| Mistrzostwo Polski | 2000 | Tytuł zapewniony wygraną 3:0 z Legią |
| Puchar Ligi | 2000 | Zwycięstwo 2:1 nad Legią w finale |
| Superpuchar Polski | 2000 | Pokonanie Amiki Wronki |
| Puchar Polski | 2001 | Drugie trofeum w historii klubu |
W finale Pucharu Ligi podopieczni Wdowczyka pokonali przy Łazienkowskiej Legię 2:1, a decydującego gola w końcówce meczu zdobył Przemysław Boldt. 15 stycznia 2005 roku w plebiscycie Gazety Wyborczej na „Najważniejsze wydarzenie dla Warszawy ostatniego 15-lecia” zwyciężyło zdobycie przez Polonię Warszawa Mistrzostwa Polski w piłce nożnej po 54 latach (26,93% głosów).
Sukcesy w europejskich pucharach
W 1999 roku zespół dotarł do półfinału Pucharu Intertoto. Po zdobyciu mistrzostwa z Ligi Mistrzów zawodnicy Dariusza Wdowczyka zostali wyeliminowani przez grecki Panathinaikos, ale sam udział w europejskich pucharach był dla klubu ogromnym sukcesem po latach spędzonych w niższych ligach.
Upadek i problemy finansowe
Coraz gorsze wyniki sportowe doprowadziły finalnie do spadku do niższej ligi w 2006 roku, potem powrót do ekstraklasy po fuzji z Dyskobolią Groclinem, rządy Józefa Wojciechowskiego, zmiana właściciela, poważne problemy finansowe i degradacja do IV ligi. Komisja Odwoławcza ds. Licencji Klubowych PZPN wydała decyzję odmowną w zakresie przyznania Klubowi licencji uprawniającej do gry w sezonie 2013/2014, po bezowocnej próbie zgłoszenia drużyny do I ligi Ireneusz Król złożył wniosek o upadłość spółki, PZPN przychylił się do petycji stowarzyszenia zawiązanego przez grupę najbardziej wiernych kibiców Polonii i Klub rozpoczął rozgrywki od IV ligi.
Dla klubu z tak bogatą historią był to dramatyczny moment. Od czasu degradacji z Ekstraklasy Polonia Warszawa przeżywa wzloty i upadki, oscylując między IV a II ligą i wciąż boryka się z problemami finansowymi.
Systematyczna odbudowa
Właścicielem Polonii został Gregoire Nitot, który zdecydował się zainwestować w jej odbudowę. W sezonie 2021/22 Polonia awansowała do II Ligi, w sezonie 2022/23 pomimo bycia beniaminkiem awansowała do I Ligi z pierwszego miejsca w II Lidze. To pokazało, że klub systematycznie odbudowuje swoją pozycję i wraca do profesjonalnej piłki.
Polonia Warszawa rozegrała łącznie 47 sezonów w najwyższej klasie rozgrywkowej, co stawia ją w gronie klubów z bogatą historią w polskiej ekstraklasie
Legendy klubu
Przez ponad sto lat istnienia barwy Polonii reprezentowali zawodnicy, którzy zapisali się w historii polskiej piłki. Oprócz Deyny i Szczepaniaka, warto wymienić kilka innych postaci.
- Jerzy Bułanow – wieloletni kapitan Polonii Warszawa, w której grał przez czternaście lat, w reprezentacji Polski rozegrał 22 spotkania, w zdecydowanej większości z opaską kapitana na ramieniu
- Lucjan Brychczy – bezkonkurencyjny lider klasyfikacji strzelców Polonii z ponad 180 golami, jego osiągnięcie jest tym bardziej imponujące, że grał w czasach gdy piłka była zupełnie inna – cięższe boiska, brutalniejsza gra, mniej ochrony dla napastników
- Jan Loth – urodzony 31 sierpnia 1900 roku, w Polonii występował przez osiem lat, w reprezentacji Polski rozegrał pięć spotkań jako bramkarz i napastnik, jeden z najlepszych polskich piłkarzy okresu międzywojennego, zdobywał medale mistrzostw Polski w sztafecie 4×400 metrów oraz skoku wzwyż
- Henryk Reyman – w okresie międzywojennym strzelił dla Polonii ponad 100 goli, co przy ówczesnej liczbie rozgrywanych meczów było wyczynem niezwykłym
Stadion przy Konwiktorskiej
Stadion Polonii Warszawa im. gen. Kazimierza Sosnkowskiego położony jest na warszawskim Muranowie, przy ulicy Konwiktorskiej, został wybudowany w 1928 roku, a przebudowany w latach 1949-1954. Stadion pozostaje siedzibą Klubu do dzisiaj.
W czasie Powstania Warszawskiego oddziały powstańcze Batalionu Zośka, Batalionu Pięść i Batalionu Czata 49 wyprowadzały przez boisko Polonii uderzenie w stronę Dworca Gdańskiego – atak zakończył się niepowodzeniem. To pokazuje, jak głęboko stadion jest wpisany w historię miasta i jak wiele dramatycznych wydarzeń było świadkiem.
Ciekawostki i rekordy
Historia Polonii to nie tylko mecze i trofea, ale także fascynujące szczegóły, które pokazują unikalny charakter klubu.
- Polonia była pierwszym klubem szczebla centralnego, w barwach którego w meczu ligowym wystąpili razem ojciec i syn – stało się to 21 listopada 1992 roku, gdy na murawie pojawili się Stanisław i Maciej Terleccy
- W 2004 roku kibice Polonii Warszawa adoptowali jaguarzycę mieszkającą w warszawskim ogrodzie zoologicznym i nadano jej imię „Beata Konwiktorska VI”
- 12 września 1924 roku Polonia wyjechała do Turcji na mecz z Galatasaray SK, z którym zremisowała 2:2, poloniści grali również z zespołem z miasta Smyrna, z którym wygrali 4:0 oraz z Alton Ordon, który rozgromiła 12:0
Trofea i osiągnięcia
| Trofeum | Liczba | Lata |
|---|---|---|
| Mistrzostwo Polski | 2 | 1946, 2000 |
| Wicemistrzostwo Polski | 3 | 1921, 1926, 1999 |
| Puchar Polski | 2 | 1952, 2001 |
| Puchar Ligi | 1 | 2000 |
| Superpuchar Polski | 1 | 2000 |
| Półfinał Pucharu Intertoto | 1 | 1999 |
Kibice i atmosfera
Fani Czarnych Koszul słyną z niezwykłej lojalności i oddania klubowi, nawet w najtrudniejszych momentach, stadion przy ulicy Konwiktorskiej to miejsce, gdzie atmosfera potrafi nieść drużynę do zwycięstwa. Polonia Warszawa ma jedną z najstarszych grup kibicowskich w Polsce – „Konwiktorska” została założona w latach 70. XX wieku i do dziś wspiera klub w każdych okolicznościach.
Derbowe mecze z Legią Warszawa to jedne z najbardziej emocjonujących spotkań w polskiej piłce, choć w ostatnich latach kluby grały na różnych poziomach rozgrywkowych, pamięć o wielkich derbowych batalach wciąż żyje w sercach kibiców. Rywalizacja z Legią to nie tylko sport, ale także historia dwóch różnych Warszaw – przedwojennej, którą reprezentuje Polonia, i powojennej, symbolizowanej przez wojskowy klub.
Przyszłość klubu
Polonia stoi przed wyzwaniem powrotu do ekstraklasy i odbudowy pozycji jednego z czołowych klubów w Polsce. Klub stawia na młodzież z własnej akademii, łącząc ją z doświadczonymi zawodnikami, którzy znają realia niższych lig. To długi proces, ale systematyczne awanse z ostatnich sezonów pokazują, że kierunek jest właściwy.
Historia Polonii Warszawa to opowieść o wzlotach i upadkach, o wierności kibiców w najtrudniejszych momentach i o nadziei na powrót do dawnej świetności. Czarne Koszule pozostają ważną częścią warszawskiego futbolu i polskiej piłki – klubem, który mimo wszystkich przeciwności wciąż walczy o swoje miejsce w ekstraklasie.