Pogoń Szczecin to klub, który przez ponad 70 lat historii przeszedł drogę od lokalnego zespołu do stałego bywalca polskiej ekstraklasy. Portowcy – bo tak nazywani są zawodnicy i kibice szczecińskiej drużyny – doświadczyli zarówno momentów chwały, jak i bolesnych upadków. Lata 80. zapisały się złotymi zgłoskami jako okres największych sukcesów, ale historia klubu to także opowieść o kryzysie, odbudowie i determinacji. Dla kogoś, kto dopiero zaczyna śledzić polski futbol, Pogoń to przykład zespołu, który nigdy się nie poddał.
Pogoń Szczecin: rozgrywki w obecnym sezonie
Szczecinianie regularnie rywalizują w najwyższej klasie rozgrywkowej, mierząc się z najlepszymi zespołami w kraju. Jeśli szukasz aktualnych informacji o meczach Portowców – zarówno ligowych starciach w Ekstraklasie, jak i potencjalnych spotkaniach pucharowych – pełne zestawienie znajdziesz w tabeli poniżej.
Początki: od Sztormu do Pogoni
Klub został założony 21 kwietnia 1948 roku pod nazwą Klub Sportowy Sztorm, posiadając początkowo sekcje piłki nożnej i boksu. Drużyna piłkarska rozpoczęła rozgrywki w lokalnej C-klasie, ale już rok później doszło do pierwszych zmian organizacyjnych. W marcu 1949 roku kilka szczecińskich klubów (KS Sztorm, KS Cukrownik, KS Drukarz, Pocztowy KS) połączono w jedną organizację o nazwie Klub Sportowy Związkowiec.
W listopadzie 1950 roku Związkowiec rozwiązano, a w jego miejsce powstał Klub Sportowy Kolejarz Szczecin, wspierany przez Zarząd Portu Szczecin. To właśnie wtedy narodził się przydomek „Portowcy”, który funkcjonuje do dziś. Jesienią 1955 roku Kolejarz zmienił nazwę na Pogoń Szczecin – jako kontynuację tradycji Pogoni Lwów, legendarnego przedwojennego klubu. Barwy granatowo-bordowe również nawiązują do lwowskiego pierwowzoru.
Historyczny awans i pierwsze lata w ekstraklasie
W 1958 roku Pogoń Szczecin zajęła w grupie północnej I miejsce (37 punktów, stosunek bramek 54:22), co dało historyczny awans do I ligi, a podczas zmagań o awans szczeciński zespół nie przegrał żadnego ze spotkań. Trenerem zespołu był wówczas Florian Krygier, którego imię nosi obecny stadion klubu. Dla młodego klubu był to ogromny sukces – zaledwie 10 lat po założeniu Portowcy grali już w najwyższej klasie rozgrywkowej.
Pierwsze sezony w ekstraklasie nie należały jednak do udanych. W 1959 roku szczecińska Pogoń zaczęła występy na boiskach rodzimej ekstraklasy, a w pierwszym meczu przy Twardowskiego ulegli Gwardii Warszawa 0:4. Przez większość lat 60. i 70. Pogoń pozostawała przeciętnym zespołem środka tabeli, balansując między utrzymaniem a sporadycznymi lepszymi wynikami.
Pierwsze sukcesy w latach 70.
Kampania 1970/71 była niezwykle udana, ponieważ Portowcy otarli się o podium – zawodnicy czeskiego szkoleniowca Karela Kosarza zajęli 4. miejsce, a brązowy medal był na wyciągnięcie ręki, ale w ostatniej kolejce przegrali z Szombierkami w Bytomiu 1:3. To był sygnał, że klub ma potencjał, by walczyć o najwyższe cele.
Złota era lat 80. – największe sukcesy klubu
Lata 80. były dla Pogoni Szczecin niezwykle udane – podczas wspomnianej dekady Portowcy zdobyli najwięcej medali w całej historii klubu. To właśnie wtedy szczecinianie zapisali się na trwałe w historii polskiej piłki.
Dwa finały Pucharu Polski
W sezonie 1980/81 Pogoń pod wodzą Jerzego Kopy po raz pierwszy w historii wywalczyła awans do finału Pucharu Polski. Spotkanie finałowe zostało rozegrane 24 czerwca 1981 roku w Kaliszu, gdzie Portowcy zmierzyli się z Legią Warszawa – jedyną bramkę w tym meczu zdobył w 118. minucie Adam Topolski. Rok później historia się powtórzyła. Pogoń ponownie dotarła do finału Pucharu Polski, ale tym razem lepszy okazał się Lech Poznań, który zwyciężył po golu Mirosława Okońskiego.
Dwa finały z rzędu to był sygnał, że Pogoń staje się poważną siłą w polskiej piłce. Choć obie próby zakończyły się porażkami, sam fakt dotarcia do finału krajowego pucharu był ogromnym sukcesem dla klubu z Pomorza Zachodniego.
Brązowy medal i europejski debiut
W sezonie 1983/1984 drużyna stanęła w końcu na ligowym podium – przed rozpoczęciem rozgrywek podopieczni Eugeniusza Ksola byli skazywani na walkę o utrzymanie, ale zaskoczyli ekspertów i zakończyli rozgrywki na historycznym, trzecim miejscu. Trzecie miejsce oznaczało awans do Pucharu UEFA – pierwszą europejską przygodę w historii klubu.
W europejskim debiucie Pogoń trafiła na 1. FC Köln z takimi gwiazdami jak Harald Schumacher, Pierre Littbarski i Klaus Allofs – w pierwszym meczu (19 września 1984 w Kolonii) Pogoń przegrała 1:2, a w rewanżu (3 października) polska drużyna przegrała 0:1 po niewykorzystaniu dwóch rzutów karnych. Mimo porażki, sam fakt gry z europejską potęgą był dla Portowców bezcennym doświadczeniem.
Wicemistrzostwo Polski 1987
W 1987 roku szczeciński klub osiągnął swój największy w dotychczasowej historii sukces: Portowcy zostali wicemistrzami Polski. Zespół, trenowany przez charyzmatycznego i niezwykle popularnego w Szczecinie Leszka Jezierskiego „Napoleona”, grał ofensywnie i strzelał dużo bramek. W barwach Pogoni grali m.in. Marek Szczech, Mariusz Kuras, Kazimierz Sokołowski, Marek Ostrowski, Marek Leśniak i Jerzy Hawrylewicz – rozbiła m.in. GKS Katowice 7:2 i Lechię Gdańsk 5:1, a na finiszu rozgrywek szczecińską drużynę wyprzedził jedynie Górnik Zabrze.
Marek Leśniak został królem strzelców ligi z 24 bramkami
W I rundzie Pucharu UEFA szczeciński zespół ponownie trafił na wymagającego rywala, ekipę Hellas Werona, w której grali m.in. Niemiec Thomas Berthold i Duńczyk Preben Elkjær Larsen. W pierwszym meczu, 16 września w Szczecinie, padł remis 1:1 (gol Marka Leśniaka), a w rewanżu dwa tygodnie później Duma Pomorza uległa 1:3 (bramkę dla Pogoni zdobył Jerzy Hawrylewicz).
| Sezon | Osiągnięcie | Trener | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1980/81 | Finał Pucharu Polski | Jerzy Kopa | Porażka z Legią 0:1 (dogrywka) |
| 1981/82 | Finał Pucharu Polski | – | Porażka z Lechem 0:1 |
| 1983/84 | 3. miejsce w lidze | Eugeniusz Ksol | Debiut w Pucharze UEFA |
| 1986/87 | Wicemistrzostwo Polski | Leszek Jezierski | Najlepszy sezon w historii |
Trudne lata 90. i początek XXI wieku
Po złotych latach przyszły znacznie gorsze czasy. Kolejne lata były dla Dumy Pomorza bardzo burzliwe – w sezonie 2002/03 drużyna spadła z ligi, ale po roku przerwy do niej powróciła. Lata 90. to okres problemów finansowych, niestabilności organizacyjnej i walki o przetrwanie. Klub przechodził przez ręce różnych właścicieli, a wyniki sportowe były dalekie od tych z lat 80.
Drugi srebrny medal – sezon 2000/01
Przełom wieków przyniósł jednak niespodziewany sukces. XXI wiek zaczął się dla drużyny fantastycznie – klub, którego nowym właścicielem został Sabri Bekdas, w sezonie 2000/01 wywalczył drugi w historii srebrny medal w lidze, a na koniec sezonu więcej punktów w tabeli zgromadziła od Dumy Pomorza jedynie Wisła Kraków.
Polityka zatrudniania przez Bekdaşa w Pogoni piłkarskich gwiazd (Dariusz Gęsior, Grzegorz Mielcarski, Jerzy Podbrożny, Kazimierz Węgrzyn, Brasília, a nawet Oleg Salenko, król strzelców Mundialu w 1994) przyniosła efekty. W kwalifikacjach do Pucharu UEFA drużyna trafiła na Fylkir Reykjavik – szczecinianie byli faworytem dwumeczu, ale po remisie 1:1 i porażce 1:2 na Islandii musieli pożegnać się z rozgrywkami.
Brazylijskie eksperymenty i upadek
Po sukcesie z 2001 roku przyszedł gwałtowny kryzys. 4 lipca 2002 roku właścicielem spółki został szwedzki biznesmen polskiego pochodzenia Les Gondor – jego rządy i kolejne przepychanki z miastem doprowadziły klub do upadku, a w sezonie 2002/2003 zrujnowana kadrowo Pogoń wygrała tylko dwa mecze, w 30 spotkaniach zdobyła zaledwie 9 punktów i spadła z I ligi, a klub nie dostał drugoligowej licencji i formalnie przestał istnieć.
W 2003 roku właścicielem klubu został Antoni Ptak, który przeprowadził jeden z najbardziej kontrowersyjnych eksperymentów w historii polskiej piłki. W połowie sezonu 2005–06 Ptak zdecydował się zastąpić niemal cały skład wyłącznie brazylijskimi zawodnikami, czyniąc Pogoń „najbardziej brazylijskim zespołem poza Brazylią”, a także zbudował mały ośrodek treningowy w Gutowie Małym, co oznaczało, że mecze domowe rozgrywano prawie 500 km od Szczecina. Eksperyment zakończył się fiaskiem.
Odbudowa od IV ligi
Sezon 2007/08, w związku ze zmianami właścicielskimi i zarejestrowaniem nowej spółki, Portowcy musieli rozpocząć od IV klasy rozgrywkowej – 6 sierpnia 2007 roku została zarejestrowana Pogoń Szczecin S.A. Pogoń Szczecin Spółka Akcyjna powstała m.in. na bazie kibicowskiej Pogoni Szczecin Nowa, reprezentowanej przez Dariusza Adamczuka i Grzegorza Matlaka – ówczesne działania pozwoliły wydobyć Dumę Pomorza z głębokiego kryzysu oraz uchronić ją przed likwidacją.
Portowcy musieli rozpocząć od IV klasy rozgrywkowej, ale po dwóch latach grali już w I lidze. Droga powrotna była szybka i spektakularna. W 2010 roku Pogoń Szczecin jako pierwszoligowy zespół doszedł do finału Pucharu Polski ulegając Jagiellonii Białystok 0:1. W 2012 roku Pogoń pod wodzą trenera Ryszarda Tarasiewicza, po kilkuletniej przerwie, ponownie zameldowała się w rozgrywkach Ekstraklasy, w których występuje nieprzerwanie do dziś.
Od 2011 roku do 2025 roku większościowym udziałowcem była grupa EPA, którą współtworzył i kierował Jarosław Mroczek
Powrót do europucharów i nowy stadion
W sezonie 2020/21 granatowo-bordowi po 20 latach przerwy powrócili na ligowe podium, dzięki czemu mieli okazję reprezentować Polskę w europejskich pucharach. Los skojarzył szczecinian w II rundzie eliminacji Ligi Konferencji Europy z wicemistrzem Chorwacji, zespołem NK Osijek – na stadionie przy ul. Twardowskiego padł remis 0-0, a na wyjeździe Portowcy ulegli rywalom 0-1. W sezonie 2021/22 drużyna powtórzyła sukces z zeszłego roku – Pogoń Szczecin ponownie uplasowała się w ligowej tabeli na miejscu trzecim.
Prace nad nowym stadionem zakończono we wrześniu 2022 roku – w meczu otwarcia nowego obiektu przy Twardowskiego, 1 października 2022 roku, Duma Pomorza pokonała 2:1 Lechię Gdańsk, a nowy dom Portowców może pomieścić 21 163 widzów. Nowoczesna arena to fundament pod dalszy rozwój klubu i akademii.
Bilans historyczny i statystyki
Pogoń Szczecin zajmuje wysokie, siódme miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy – na najwyższym poziomie rozgrywkowym Portowcy rozegrali 48 sezonów i zdobyli 1500 punktów z bilansem bramek 1653 zdobyte i 1925 straconych (stan na początek sezonu 2020/21). To imponujący dorobek, który pokazuje, że Pogoń przez większość swojej historii była stałym bywalcem najwyższej klasy rozgrywkowej.
| Kategoria | Wynik |
|---|---|
| Miejsce w tabeli wszech czasów | 7. miejsce |
| Liczba sezonów w ekstraklasie | 48 sezonów |
| Wicemistrzostwa Polski | 2 (1987, 2001) |
| Brązowe medale | 1 (1984) |
| Finały Pucharu Polski | 5 (1981, 1982, 2010, 2024, 2025) |
| Występy w europucharach | Puchar UEFA (3x), Liga Konferencji (1x) |
Legendarni zawodnicy i królowie strzelców
Przez ponad 70 lat historii w barwach Pogoni grało wielu wybitnych piłkarzy. Marian Kielec był królem strzelców rozgrywek 1962/63, choć w tamtym sezonie Pogoń zajęła odległe 11. miejsce w tabeli. To pokazuje, że nawet w trudnych sezonach szczecinianie mieli indywidualności, które potrafiły się przebić.
Lata 80. to czas, gdy w Szczecinie grała cała plejada utalentowanych zawodników. Marek Leśniak, Mariusz Kuras, Marek Szczech, Jerzy Hawrylewicz – to nazwiska, które do dziś są wspominane z sentymentem przez kibiców Portowców. Pogoń Szczecin zastrzegła numery swoich dwóch legendarnych zawodników – numer „78”, z którym grał napastnik Olgierd Moskalewicz, a także numer „5”, z którym występował brazylijski pomocnik Edi Andradina, przy czym Olgierd Moskalewicz w Pogoni Szczecin grał aż trzykrotnie – w latach 1991-1998, 2003-2004 oraz 2009-2010.
Puchar Polski – wielki niedosyt
Pogoń czterokrotnie dotarła do finału Pucharu Polski w latach 1981, 1982, 2010, 2024 i 2025. Wszystkie te próby zakończyły się porażkami, co czyni Puchar Polski największym niedosytem w historii klubu. Szczecinianie wielokrotnie byli blisko pierwszego trofeum w swojej historii, ale za każdym razem zabrakło niewiele.
Dwa finały z lat 80., finał z 2010 roku jako pierwszoligowiec oraz dwa ostatnie finały pokazują, że Pogoń regularnie walczy o najwyższe cele w rozgrywkach pucharowych. Brak trofeum boli, ale sam fakt wielokrotnego docierania do finału świadczy o klasie zespołu.
Pogoń dzisiaj – stabilizacja i ambicje
Od powrotu do ekstraklasy w 2012 roku Pogoń stopniowo buduje swoją pozycję jako jeden z czołowych klubów w Polsce. Klub może pochwalić się nowoczesnym stadionem, stabilną sytuacją organizacyjną i regularnym kwalifikowaniem się do górnej części tabeli. Dwa kolejne trzecie miejsca w sezonach 2020/21 i 2021/22 pokazują, że Portowcy są w stanie rywalizować z najlepszymi zespołami w kraju.
Akademia Pogoni regularnie wypuszcza utalentowanych zawodników – Adam Buksa, który później przeniósł się do MLS i reprezentacji Polski, to najlepszy przykład. Sebastian Kowalczyk, wychowanek klubu, przez lata był symbolem lojalności i konsekwentnej gry na wysokim poziomie. Klub stawia na rozwój młodych talentów, co w dłuższej perspektywie może przynieść zarówno sukcesy sportowe, jak i finansowe.
Historia Pogoni Szczecin to opowieść o determinacji i walce. Od założenia w 1948 roku, przez złote lata 80., bolesny upadek na początku XXI wieku, aż po spektakularną odbudowę od IV ligi – szczecinianie udowodnili, że potrafią się podnosić nawet z najgłębszego kryzysu. Choć upragnione mistrzostwo Polski i Puchar Polski wciąż czekają na zdobycie, Portowcy regularnie pokazują, że są w stanie walczyć o najwyższe cele.